Γιατί απομακρυνόμαστε όταν έχουμε ανάγκη τον άλλον;
- tolidisdimitris
- 6 days ago
- 3 min read
Υπάρχουν στιγμές μέσα σε μια σχέση που κάτι δεν βγάζει νόημα.
Εκεί που θέλεις τον άλλον πιο κοντά,
εκεί που έχεις ανάγκη από επαφή,
κάτι μέσα σου σε τραβάει προς τα πίσω.
Απομακρύνεσαι.
Σιωπάς.
Κλείνεσαι.
Και μετά… δεν ξέρεις καν γιατί.
«Δεν ξέρω τι έχω… απλά θέλω να μείνω μόνος»
Αυτό είναι κάτι που ακούγεται συχνά μέσα στο θεραπευτικό δωμάτιο.
«Τον αγαπάω, αλλά όταν πάει να έρθει κοντά, εκνευρίζομαι.»
«Θέλω σχέση, αλλά όταν την έχω… απομακρύνομαι.»
«Μου στέλνει μήνυμα και δεν απαντάω, ενώ τον σκέφτομαι όλη μέρα.»
Δεν πρόκειται για αντίφαση.
Πρόκειται για μια εσωτερική σύγκρουση.
Ένα μέρος σου αναζητά τη σύνδεση.
Ένα άλλο μέρος φοβάται τι μπορεί να φέρει αυτή η σύνδεση.
Όταν η εγγύτητα δεν είναι μόνο ασφάλεια
Η συναισθηματική εγγύτητα δεν βιώνεται από όλους με τον ίδιο τρόπο.
Για κάποιους ανθρώπους, η εγγύτητα δεν είναι μόνο:
ζεστασιά
ασφάλεια
οικειότητα
Είναι ταυτόχρονα:
έκθεση
ευαλωτότητα
πιθανότητα πληγής
Και τότε, χωρίς να το καταλάβεις, ενεργοποιείται ένας βαθύτερος μηχανισμός:
απομακρύνεσαι για να προστατευτείς.
Όχι επειδή δεν θέλεις τον άλλον.
Αλλά επειδή κάτι μέσα σου έχει μάθει ότι η εγγύτητα μπορεί να πονέσει.
«Μόλις νιώσω ότι κάποιος με πλησιάζει… κάτι κλείνει μέσα μου»
Σε μια συνεδρία, μια θεραπευόμενη το περιέγραψε με έναν τρόπο που αποτυπώνει ακριβώς αυτή την εμπειρία:
«Είναι σαν να θέλω να αγκαλιάσω… αλλά το σώμα μου να κάνει πίσω.»
Αυτό το “πίσω” δεν είναι συνειδητή επιλογή.
Είναι μια αυτόματη αντίδραση του ψυχισμού.
Μια αντίδραση που έχει τις ρίζες της σε παλιότερες εμπειρίες, όπως:
ασυνέπεια στη φροντίδα
φόβος απόρριψης ή εγκατάλειψης
σχέσεις όπου η εγγύτητα συνδέθηκε με ένταση ή πόνο
Ο ψυχισμός θυμάται — ακόμα κι όταν εμείς δεν το συνειδητοποιούμε.
Το παράδοξο της σύνδεσης
Κάπως έτσι δημιουργείται ένα εσωτερικό παράδοξο:
Θέλω τον άλλον → αλλά απομακρύνομαι
Νιώθω μόνος → αλλά δεν αφήνω να με πλησιάσουν
Φοβάμαι την απόσταση → αλλά τη δημιουργώ
Και αυτό συχνά συνοδεύεται από:
ενοχή
σύγχυση
αυτοαμφισβήτηση
«Τι δεν πάει καλά με μένα;»
«Δεν θέλω να φύγω… αλλά δεν μπορώ και να μείνω έτσι»
Αυτή είναι μια φράση που συναντάμε πολύ συχνά στη θεραπεία.
Ο άνθρωπος δεν θέλει να χάσει τη σχέση.
Αλλά ταυτόχρονα, δεν μπορεί να μείνει μέσα σε αυτήν χωρίς να ενεργοποιείται έντονα.
Και τότε εμφανίζεται το μοτίβο:
πλησιάζω → φοβάμαι → απομακρύνομαι → νιώθω μόνος → ξαναπλησιάζω
Ένας κύκλος που κουράζει, μπερδεύει και συχνά πληγώνει και τις δύο πλευρές.
Δεν είναι αδυναμία — είναι τρόπος προστασίας
Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο σημαντικά σημεία:
Αυτό που συμβαίνει δεν είναι “πρόβλημα χαρακτήρα”.
Είναι ένας τρόπος που έμαθε ο ψυχισμός να προστατεύεται.
Κάποτε, αυτή η απόσταση είχε νόημα.
Ίσως ήταν ο μόνος τρόπος να διατηρηθεί μια εσωτερική ισορροπία.
Απλώς σήμερα, αυτός ο τρόπος συνεχίζει να λειτουργεί…
ακόμα κι όταν δεν είναι πια απαραίτητος.
Πώς εμφανίζεται αυτό στις σχέσεις
Στην καθημερινότητα, αυτό το μοτίβο μπορεί να φαίνεται ως:
καθυστερημένες ή αποφεύγουσες απαντήσεις
ανάγκη για απόσταση τη στιγμή της εγγύτητας
εκνευρισμός χωρίς σαφή αιτία
συναισθηματικό “πάγωμα”
δυσκολία στο να εκφραστούν ανάγκες
Και συχνά, ο άλλος το βιώνει ως:
«Με απορρίπτει»
Ενώ στην πραγματικότητα:
«Προσπαθεί να προστατευτεί»
Πώς δουλεύεται αυτό στη θεραπεία
Αυτό το μοτίβο δεν αλλάζει με πίεση ή με “προσπάθεια να είμαι αλλιώς”.
Αρχίζει να μετασχηματίζεται όταν:
δημιουργείται ένα ασφαλές θεραπευτικό πλαίσιο
ο άνθρωπος μπορεί να παραμείνει σε επαφή χωρίς να κατακλύζεται
αναγνωρίζονται τα παλιά βιώματα που ενεργοποιούνται στο παρόν
βρίσκονται νέοι τρόποι ρύθμισης και σύνδεσης
Σταδιακά, το “φεύγω για να σωθώ” μπορεί να γίνει:
“μένω και μπορώ να είμαι σε σχέση χωρίς να χάνομαι”
Κλείνοντας
Αν έχεις βρεθεί να απομακρύνεσαι από ανθρώπους που έχουν σημασία για σένα, δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς να αγαπήσεις ή να συνδεθείς.
Ίσως σημαίνει ότι κάποτε έμαθες να προστατεύεσαι με αυτόν τον τρόπο.
Και αυτός ο τρόπος… μπορεί να γίνει πιο ευέλικτος.
Μπορεί να αλλάξει.
Μπορεί να σε φέρει πιο κοντά — χωρίς να σε φοβίζει.
Δημήτριος Τολίδης
Η κατανόηση ξεκινά από μέσα μας.
Διαβάστε επίσης
Ενδεικτική βιβλιογραφία
Το παρόν άρθρο βασίζεται σε θεωρίες προσκόλλησης, ψυχοδυναμικής κατανόησης και σύγχρονες προσεγγίσεις του ψυχικού τραύματος, όπως αυτές αναπτύσσονται στη διεθνή βιβλιογραφία.
Bowlby, J. (1988). Μια ασφαλής βάση: Προσκόλληση γονέα-παιδιού και υγιής ανθρώπινη ανάπτυξη.
Ainsworth, M. D. S. (1978). Μοτίβα προσκόλλησης.
Schore, A. N. (2003). Ρύθμιση του συναισθήματος και η αποκατάσταση του εαυτού.
Levine, A., & Heller, R. (2010). Δεσμοί: Η νέα επιστήμη της ενήλικης προσκόλλησης.
Siegel, D. J. (2012). Ο αναπτυσσόμενος νους.
van der Kolk, B. (2014). Το σώμα κρατά το σκορ: Μνήμη και τραύμα.
Comments