Άρθρα ψυχολογίας

Δημήτριος Τολίδης | B.Sc. Ψυχολόγος – M.Sc. Κλινική & Δυναμική Ψυχολογία Η αυτοκριτική γίνεται επώδυνη όταν ένα λάθος μετατρέπεται σε συνολική αμφισβήτηση της αξίας μας. Γιατί ο εσωτερικός κριτής μάς μιλά τόσο αυστηρά και πώς μπορούμε να καλλιεργήσουμε μια στάση μεγαλύτερης κατανόησης προς τον εαυτό μας; Κάνεις ένα λάθος στη δουλειά και σκέφτεσαι: «Πάλι τα χάλασα». Χρειάζεσαι ξεκούραση, αλλά ακούς μέσα σου: «Δεν έκανες και τίποτα για να κουραστείς». Μια συζήτηση με τον σύντρο

10 Οκτωβρίου • Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας Δημήτριος Τολίδης B.Sc. Ψυχολόγος – M.Sc. Κλινική & Δυναμική Ψυχολογία «Είμαι καλά». Πόσες φορές το λέμε σχεδόν αυτόματα, ενώ μέσα μας νιώθουμε κουρασμένοι, πιεσμένοι ή μόνοι; Συνεχίζουμε να εργαζόμαστε, να φροντίζουμε τους ανθρώπους μας και να ανταποκρινόμαστε στις υποχρεώσεις. Κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, η ερώτηση «εγώ πώς είμαι πραγματικά;» μένει αναπάντητη. Η 10η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, μας δίνει μια αφορμή ν

Υπάρχουν στιγμές μέσα σε μια σχέση που η ένταση μοιάζει δυσανάλογη με αυτό που μόλις συνέβη. Ένα μήνυμα που άργησε να απαντηθεί γίνεται απόδειξη αδιαφορίας. Μια ανάγκη για λίγο προσωπικό χώρο βιώνεται ως εγκατάλειψη. Μια διαφωνία δεν ακούγεται απλώς ως διαφορετική άποψη, αλλά ως απόρριψη. Και μια κουρασμένη σιωπή μπορεί να ξυπνήσει τον φόβο ότι η αγάπη τελείωσε. Τότε ο ένας σύντροφος συχνά αναρωτιέται: «Γιατί αντιδρά τόσο έντονα; Τι έκανα;» Και ο άλλος μπορεί να μην έχει τις

Γιατί μετά τις διακοπές μπορεί να νιώθουμε άγχος, θλίψη ή την ανάγκη να αλλάξουμε κάτι στη ζωή μας. Οι διακοπές τελείωσαν και η επιστροφή στην καθημερινότητα αρχίζει. Για πολλούς ανθρώπους αυτή η περίοδος συνδέεται με ανανέωση, νέους στόχους και την αίσθηση μιας καινούργιας αρχής. Για άλλους, όμως, η επιστροφή συνοδεύεται από άγχος, εκνευρισμό, θλίψη, δυσκολία συγκέντρωσης ή μια ανεξήγητη αίσθηση βάρους. Το άγχος μετά τις διακοπές είναι μια συνηθισμένη εμπειρία, ιδιαίτερα ότα

Η απώλεια του εαυτού μέσα σε μια σχέση δεν συμβαίνει συνήθως απότομα. Δεν ξυπνά κάποιος ένα πρωί και διαπιστώνει ότι δεν αναγνωρίζει τον εαυτό του. Προηγούνται πολλές μικρές υποχωρήσεις: «Δεν πειράζει, ας γίνει όπως θέλει.» «Δεν θα μιλήσω τώρα, για να μην τσακωθούμε.» «Ίσως ζητάω πολλά.» «Αρκεί να είναι εκείνος καλά.» Σταδιακά, όμως, εμφανίζεται μια διαφορετική φράση, που ακούγεται συχνά και στη θεραπευτική διαδικασία: «Δεν ξέρω πια τι θέλω εγώ.» Όταν η προσαρμογή γίνεται τρ

Πολλοί νέοι άνθρωποι έχουν ολοκληρώσει τις σπουδές τους, εργάζονται, δημιουργούν σχέσεις και αναλαμβάνουν σημαντικές ευθύνες, αλλά εξακολουθούν να μένουν με τους γονείς τους ή να χρειάζονται οικονομική υποστήριξη από την οικογένεια. Αυτή η πραγματικότητα συχνά ερμηνεύεται ως έλλειψη ωριμότητας ή διάθεσης για ανεξαρτησία. Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης αναπτυξιακής περιόδου, γνωστής ως αναδυόμενη ενηλικίωση. Ο όρος περιγράφει κυρίως τα χρόνι

Οι μορφές της ενδοοικογενειακής βίας που συχνά δεν αναγνωρίζουμε. Πολλοί άνθρωποι που βιώνουν ψυχολογική βία καταλήγουν να αμφισβητούν τον εαυτό τους και τις αντιλήψεις τους. Για περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο: Η βία δεν είναι μόνο το χτύπημα. Ξεκινά όταν ο έλεγχος παρουσιάζεται ως αγάπη, την υποτίμηση και τον φόβο. 10 μορφές βίας που πολλοί άνθρωποι δεν αναγνωρίζουν. Η ενδοοικογενειακή βία περιλαμβάνει πολλές μορφές, όπως σωματική, ψυχολογική, λεκτική, σεξουαλική

Κάποιοι άνθρωποι δυσκολεύονται να εμπιστευτούν την κρίση τους. Όχι επειδή δεν είναι ικανοί. Όχι επειδή δεν σκέφτονται λογικά. Αλλά επειδή έχουν μάθει, πολλές φορές από νωρίς στη ζωή τους, να αμφισβητούν αυτά που νιώθουν. Ίσως μεγάλωσαν ακούγοντας φράσεις όπως: «Υπερβάλλεις.» «Τα παίρνεις όλα προσωπικά.» «Δεν έγιναν έτσι τα πράγματα.» «Πάλι φαντάζεσαι πράγματα.» Με τον καιρό, η αμφιβολία αυτή μπορεί να γίνει μια εσωτερική φωνή που τους ακολουθεί παντού. Έτσι, ακόμη και στην εν

Στη θεραπεία, οι άνθρωποι συχνά ξεκινούν λέγοντας κάτι απλό: «Δεν ξέρω γιατί αντιδρώ έτσι…» «Όλα πάνε καλά, αλλά κάτι μέσα μου φοβάται…» «Όταν ο άλλος πλησιάζει, εγώ απομακρύνομαι…» Στην αρχή, αυτό που φαίνεται είναι μια δυσκολία στη σχέση. Ένας καβγάς, μια απόσταση, ένα συναίσθημα που μπερδεύει. Ωστόσο, όσο ο χώρος γίνεται πιο ασφαλής και ο λόγος αρχίζει να ξεδιπλώνεται, κάτι βαθύτερο αρχίζει να φαίνεται. Όσα κουβαλάμε χωρίς να το γνωρίζουμε Κάθε άνθρωπος φέρνει μαζί του έ

Η σημασία της κατανόησης των συναισθημάτων Υπάρχουν στιγμές μέσα σε μια σχέση που κάτι δεν “κολλάει”. Μπορεί να θέλεις τον άλλον κοντά σου — αλλά όταν πλησιάζει, κάτι μέσα σου σφίγγεται. Όταν απομακρύνεσαι για να προστατευτείς, έρχεται ένα άλλο συναίσθημα: ένα κενό, μια απώλεια, ένας φόβος ότι ίσως τον χάσεις. Αυτός ο κύκλος — πλησιάζω, φοβάμαι, απομακρύνομαι, πονάω — δεν είναι τυχαίος. Και κυρίως, δεν είναι απλά “χαρακτήρας”. Όταν η σχέση ενεργοποιεί κάτι παλιότερο Σύμφωνα μ

Η λέξη «Πάσχα» προέρχεται από το εβραϊκό Pesach και σημαίνει «πέρασμα». Ένα πέρασμα. Από κάτι… σε κάτι άλλο. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό νόημα αυτών των ημερών — όχι μόνο ως θρησκευτική εμπειρία, αλλά ως εσωτερική διεργασία. Το πέρασμα δεν είναι ποτέ ουδέτερο Κάθε πέρασμα εμπεριέχει μια μετάβαση. Και κάθε μετάβαση, για να συμβεί, απαιτεί κάτι να ολοκληρωθεί. Δεν μπορούμε να πάμε στο «επόμενο» χωρίς να αφήσουμε κάτι από το «πριν». Αυτό που «πεθαίνει» μέσα μας Στη

Τραύμα, Αγάπη και Συμπτώματα που Δεν Λέγονται Υπάρχουν στιγμές που το σώμα αντιδρά πριν προλάβουμε να σκεφτούμε. Ένα σφίξιμο στο στήθος. Ένας κόμπος στο στομάχι. Μια ένταση που ανεβαίνει χωρίς εμφανή λόγο. Και τότε εμφανίζεται η απορία: «Γιατί νιώθω έτσι; Αφού δεν συμβαίνει κάτι τώρα.» Κι όμως — για το σώμα, κάτι συμβαίνει. Το Τραύμα Δεν Είναι Μόνο Ανάμνηση Συχνά πιστεύουμε ότι το τραύμα ανήκει στο παρελθόν. Ότι είναι κάτι που “έγινε” και τελείωσε. Αλλά στην πραγματικότητα, τ

Υπάρχουν στιγμές μέσα σε μια σχέση που κάτι δεν βγάζει νόημα. Εκεί που θέλεις τον άλλον πιο κοντά, εκεί που έχεις ανάγκη από επαφή, κάτι μέσα σου σε τραβάει προς τα πίσω. Απομακρύνεσαι. Σιωπάς. Κλείνεσαι. Και μετά… δεν ξέρεις καν γιατί. «Δεν ξέρω τι έχω… απλά θέλω να μείνω μόνος» Αυτό είναι κάτι που ακούγεται συχνά μέσα στο θεραπευτικό δωμάτιο. «Τον αγαπάω, αλλά όταν πάει να έρθει κοντά, εκνευρίζομαι.» «Θέλω σχέση, αλλά όταν την έχω… απομακρύνομαι.» «Μου στέλνει μήνυμα και δε

Υπάρχουν άνθρωποι που μέσα σε μια σχέση δεν μπορούν να νιώσουν πραγματικά ασφαλείς, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει εμφανές πρόβλημα. Η σχέση μπορεί να εξελίσσεται ομαλά, ο άλλος να δείχνει ενδιαφέρον, να υπάρχει επικοινωνία, και όμως μέσα τους παραμένει μια αίσθηση ανησυχίας — σαν να περιμένουν ότι κάτι θα χαλάσει. Στη θεραπεία, αυτή η εμπειρία εμφανίζεται πολύ συχνά με μια συγκεκριμένη μορφή. Το άτομο δεν φοβάται μόνο ότι θα συμβεί κάτι κακό. Αρχίζει να το αναζητά. Σαν να προσπαθ

Υπάρχουν σχέσεις που, εξωτερικά, δεν έχουν κάτι «λάθος». Δεν υπάρχουν καβγάδες, προδοσίες ή εμφανείς απειλές. Κι όμως, μέσα μας υπάρχει μια μόνιμη εγρήγορση. Ένα άγχος που δεν ησυχάζει. Σκέψεις που επιστρέφουν: «Μήπως αλλάξει;» «Μήπως απομακρυνθεί;» «Μήπως εγώ νιώθω περισσότερα;» Και τότε γεννιέται η απορία: Γιατί δεν μπορώ απλώς να χαρώ τη σχέση μου; Όταν το Πρόβλημα Δεν Είναι η Σχέση Σε πολλές περιπτώσεις, το άγχος μέσα στη σχέση δεν έχει να κάνει με το παρόν. Έχει να κάνει

Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που σκέφτονται την ψυχοθεραπεία για αρκετό καιρό πριν αποφασίσουν να ξεκινήσουν. Συχνά, όμως, αυτή η σκέψη συνοδεύεται από αμφιβολίες, φόβο ή σύγχυση γύρω από το τι ακριβώς είναι — και τι δεν είναι — η θεραπευτική διαδικασία. Η ψυχοθεραπεία δεν είναι μια έτοιμη λύση, ούτε μια διαδικασία όπου κάποιος «λέει τι να κάνεις». Δεν είναι χώρος κρίσης, ούτε χώρος όπου χρειάζεται να αποδείξεις κάτι ή να έχεις ξεκάθαρα όλα όσα σε απασχολούν. Αντίθετα, είναι ένας

Τι κουβαλάμε στις σχέσεις μας χωρίς να το ξέρουμε Υπάρχουν στιγμές που η αγάπη δεν μοιάζει με χαρά. Μοιάζει με σφίξιμο στο στήθος. Με σκέψεις που επιμένουν. Με μια αγωνία μήπως ο άλλος απομακρυνθεί, αλλάξει, φύγει. Και τότε αναρωτιόμαστε: «Αφού αγαπώ, γιατί πονάω;» Δεν είναι η σχέση που πονάει — είναι αυτό που ξυπνά Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό που βιώνουμε μέσα στις σχέσεις μας δεν γεννιέται εκεί. Ξυπνά εκεί. Οι σχέσεις έχουν μια ιδιαίτερη δύναμη: φέρνουν στην επιφάν

Όχι όσα ζητήσαμε για τη νέα χρονιά, αλλά όσα ακούστηκαν μέσα μας όταν έπεσε η σιωπή. Υπάρχει μια στιγμή, μετά τις ευχές, όπου δεν ζητάμε πια κάτι — απλώς ακούμε τι έμεινε μέσα μας. Όταν οι γιορτές αποσύρονται, οι λέξεις καταλαγιάζουν και το ημερολόγιο επιστρέφει στη ροή του, εμφανίζεται ένα πιο ήσυχο ερώτημα: όχι "τι θέλω να συμβεί", αλλά "τι χρειάζομαι να αναγνωρίσω". Οι ευχές συχνά παρεξηγούνται ως κάτι ελαφρύ ή ανενεργό. Στην πραγματικότητα, όμως, όταν απευθύνονται ειλικρι

Οι ευχές για τον εαυτό μας είναι που σπανίζουν Καθώς οι γιορτές τελειώνουν και η καθημερινότητα επιστρέφει, ίσως αξίζει να αναρωτηθούμε όχι μόνο πού πάμε, αλλά και πώς πάμε. Στην αρχή κάθε νέας χρονιάς, σχεδόν αυθόρμητα, μιλάμε για στόχους. Τι θα αλλάξουμε, τι θα πετύχουμε, τι θα κάνουμε καλύτερα. Οι στόχοι δίνουν κατεύθυνση, αίσθηση ελέγχου, μια υπόσχεση εξέλιξης. Και δεν είναι κακό αυτό. Το πρόβλημα δεν είναι οι στόχοι. Το ερώτημα είναι τι συμβαίνει μέσα μας όσο τους κυνηγά

Τα Χριστούγεννα: Ένας Εσωτερικός Τόπος Τα Χριστούγεννα συχνά τα φανταζόμαστε ως μια χρονική στιγμή. Μια γιορτή, μια μέρα, ένα τραπέζι. Στην πραγματικότητα, όμως, για πολλούς ανθρώπους είναι κάτι βαθύτερο: ένας εσωτερικός τόπος. Ένας τόπος όπου συναντιούνται μνήμες, σχέσεις, απώλειες, προσδοκίες και ανάγκες για σύνδεση. Ένας τόπος που δεν είναι ίδιος για όλους — και δεν χρειάζεται να είναι. Όταν το έξω συναντά το μέσα Οι γιορτές φέρνουν κοντά τους ανθρώπους, αλλά ταυτόχρονα φέ