Γιατί φοβάμαι ότι θα με αφήσουν, ακόμα κι όταν όλα πάνε καλά

Υπάρχουν άνθρωποι που μέσα σε μια σχέση δεν μπορούν να νιώσουν πραγματικά ασφαλείς, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει εμφανές πρόβλημα. Η σχέση μπορεί να εξελίσσεται ομαλά, ο άλλος να δείχνει ενδιαφέρον, να υπάρχει επικοινωνία, και όμως μέσα τους παραμένει μια αίσθηση ανησυχίας — σαν να περιμένουν ότι κάτι θα χαλάσει.

Στη θεραπεία, αυτή η εμπειρία εμφανίζεται πολύ συχνά με μια συγκεκριμένη μορφή. Το άτομο δεν φοβάται μόνο ότι θα συμβεί κάτι κακό. Αρχίζει να το αναζητά.

Σαν να προσπαθεί να βρει σημάδια που θα επιβεβαιώσουν ότι η εγκατάλειψη είναι θέμα χρόνου.

Για παράδειγμα, μπορεί να σκέφτεται:

«Άργησε να απαντήσει… κάτι άλλαξε.»

«Δεν μου μίλησε όπως χθες… μάλλον απομακρύνεται.»

«Δεν μου είπε ότι με αγαπά… ίσως δεν νιώθει το ίδιο.»

«Φαίνεται κουρασμένος… ίσως κουράστηκε από μένα.»

Μικρά, καθημερινά γεγονότα αποκτούν μεγαλύτερη σημασία, όχι επειδή είναι όντως απειλητικά, αλλά επειδή ενεργοποιούν μια βαθιά προσδοκία ότι η σχέση δεν θα κρατήσει.

Στη συνέχεια, εμφανίζεται μια δεύτερη φάση.

Το άτομο προσπαθεί να μειώσει το άγχος του ζητώντας επιβεβαίωση.

Μπορεί να ρωτά συχνά αν όλα είναι καλά.

Μπορεί να χρειάζεται περισσότερη επαφή.

Μπορεί να γίνεται πιο ευαίσθητο σε αλλαγές στη συμπεριφορά του άλλου.

Μπορεί να θέλει συνεχώς σημάδια ότι η σχέση είναι ασφαλής.

Και όσο περισσότερο χρειάζεται επιβεβαίωση, τόσο περισσότερο φοβάται ότι η ανάγκη του αυτή θα κουράσει τον άλλον.

Τότε εμφανίζεται μια τρίτη φάση.

Αρχίζει η εσωτερική απόσυρση ή η ένταση.

Κάποιοι κλείνονται στον εαυτό τους για να προστατευτούν.

Κάποιοι γίνονται πιο απαιτητικοί.

Κάποιοι θυμώνουν χωρίς να καταλαβαίνουν γιατί.

Κάποιοι νιώθουν ότι θέλουν να απομακρυνθούν πριν απομακρυνθεί ο άλλος.

Και τελικά δημιουργείται αυτό ακριβώς που φοβούνται: μια σχέση γεμάτη άγχος, αμφιβολία και ένταση.

Στις συνεδρίες, πολλοί άνθρωποι περιγράφουν αυτή την εμπειρία με παρόμοιο τρόπο.

Λένε ότι δεν έχουν κάποιον συγκεκριμένο λόγο να φοβούνται, αλλά δεν μπορούν να χαλαρώσουν όταν νιώθουν κοντά σε κάποιον.

Σαν να υπάρχει μέσα τους μια μνήμη που λέει ότι η ασφάλεια δεν κρατάει.

Συχνά, όταν αρχίζει να ξετυλίγεται η ιστορία τους, φαίνεται ότι αυτή η αίσθηση δεν ξεκίνησε στη σημερινή σχέση.

Έρχεται από παλιότερες εμπειρίες όπου η σύνδεση συνοδευόταν από αστάθεια, απόσταση ή απώλεια. Από σχέσεις όπου το παιδί δεν μπορούσε να είναι σίγουρο ότι ο άλλος θα είναι εκεί όταν τον χρειάζεται.

Από περιβάλλοντα όπου η αγάπη υπήρχε, αλλά όχι πάντα με τρόπο σταθερό και προβλέψιμο. Ο ψυχισμός τότε μαθαίνει ότι η εγγύτητα μπορεί να χαθεί, και μεγαλώνοντας συνεχίζει να ζει σαν να πρέπει να είναι έτοιμος γι’ αυτό.

Έτσι, ακόμη και όταν όλα πάνε καλά, ένα κομμάτι μέσα μας ψάχνει το σημάδι ότι κάτι δεν πάει καλά. Όχι γιατί θέλουμε να χαλάσουμε τη σχέση, αλλά γιατί φοβόμαστε ότι θα χαλάσει έτσι κι αλλιώς.

Η κατανόηση αυτού του μηχανισμού είναι συχνά το πρώτο βήμα για να αλλάξει κάτι.

Στην ψυχοθεραπεία, ο φόβος της εγκατάλειψης δεν αντιμετωπίζεται σαν αδυναμία, αλλά σαν εμπειρία που κάποτε είχε νόημα και λόγο να υπάρχει.

Όταν αρχίζουμε να βλέπουμε από πού προέρχεται, πώς ενεργοποιείται στις σχέσεις, και τι χρειάζεται μέσα μας για να νιώσουμε ασφαλείς, τότε σιγά-σιγά η ανάγκη για συνεχή επιβεβαίωση μειώνεται.

Και η σχέση παύει να είναι χώρος φόβου και γίνεται χώρος πραγματικής σύνδεσης.

Ο φόβος της εγκατάλειψης δεν ξεπερνιέται απλώς με λογική ή με προσπάθεια να μην το σκεφτόμαστε. Χρειάζεται να κατανοήσουμε πώς δημιουργήθηκε, πότε ενεργοποιείται μέσα στις σχέσεις και τι σημαίνει για τον τρόπο που συνδεόμαστε με τους άλλους.

Όταν αρχίζουμε να βλέπουμε αυτά τα μοτίβα πιο καθαρά, η σχέση παύει να είναι ένας χώρος συνεχούς έντασης και γίνεται ένας χώρος όπου μπορεί να υπάρξει πραγματική εγγύτητα και ασφάλεια.

Αν θέλετε να διαβάσετε περισσότερα για το πώς δουλεύονται αυτά τα θέματα μέσα στη θεραπεία, μπορείτε να δείτε εδώ:

Ψυχοθεραπεία / Υπηρεσίες

Επίσης, μπορείτε να διαβάσετε ένα σχετικό άρθρο για τη συναισθηματική ένταση μέσα στις σχέσεις εδώ:

Όταν η αγάπη μοιάζει με αγωνία