Η επιστροφή στην καθημερινότητα δεν είναι πάντα εύκολη
Έγινε ενημέρωση: 25 Οκτ
Γιατί μετά τις διακοπές μπορεί να νιώθουμε άγχος, θλίψη ή την ανάγκη να αλλάξουμε κάτι στη ζωή μας.
Οι διακοπές τελείωσαν και η επιστροφή στην καθημερινότητα αρχίζει. Για πολλούς ανθρώπους αυτή η περίοδος συνδέεται με ανανέωση, νέους στόχους και την αίσθηση μιας καινούργιας αρχής. Για άλλους, όμως, η επιστροφή συνοδεύεται από άγχος, εκνευρισμό, θλίψη, δυσκολία συγκέντρωσης ή μια ανεξήγητη αίσθηση βάρους.
Το άγχος μετά τις διακοπές είναι μια συνηθισμένη εμπειρία, ιδιαίτερα όταν η επιστροφή συνοδεύεται από απαιτήσεις, εκκρεμότητες και απότομη αλλαγή ρυθμού.
Μπορεί να εμφανιστούν σκέψεις όπως:
«Δεν έχω διάθεση να επιστρέψω σε όλα αυτά.»
«Οι διακοπές πέρασαν πολύ γρήγορα.»
«Δεν ξεκουράστηκα όσο περίμενα.»
«Δεν θέλω να ξαναμπώ στον ίδιο ρυθμό.»
«Πρέπει από τον Σεπτέμβριο να αλλάξω τη ζωή μου.»
Αυτές οι σκέψεις δεν σημαίνουν απαραίτητα αδυναμία, αχαριστία ή έλλειψη προσαρμοστικότητας. Η μετάβαση από μια περίοδο σχετικής ελευθερίας σε ένα απαιτητικό καθημερινό πρόγραμμα χρειάζεται χρόνο. Μερικές φορές, μάλιστα, η δυσκολία της επιστροφής μάς δείχνει κάτι βαθύτερο για τον τρόπο με τον οποίο ζούμε.
Γιατί δυσκολευόμαστε να επιστρέψουμε;
Κατά τη διάρκεια των διακοπών αλλάζει προσωρινά ο ρυθμός της ζωής. Περιορίζονται ορισμένες υποχρεώσεις, χαλαρώνει το πρόγραμμα και δημιουργείται περισσότερος χώρος για ύπνο, επαφή, απόλαυση ή απλώς για να μη χρειάζεται να είμαστε συνεχώς παραγωγικοί.
Με την επιστροφή, καλούμαστε συχνά να περάσουμε απότομα:
από την ελευθερία στο πρόγραμμα,
από την ξεκούραση στις απαιτήσεις,
από την παρουσία στον χρόνο και πάλι στη βιασύνη,
από την επαφή με τον εαυτό μας στην ανάγκη να ανταποκριθούμε σε πολλούς ρόλους.
Η ψυχική προσαρμογή δεν γίνεται πάντοτε με την ίδια ταχύτητα που αλλάζει το ημερολόγιο. Το σώμα μπορεί να έχει επιστρέψει, ενώ ένα μέρος του εαυτού μας χρειάζεται ακόμη χρόνο για να αποχαιρετήσει αυτό που τελείωσε και να ξαναβρεί τον ρυθμό του.
Όταν οι διακοπές δεν μας ξεκούρασαν
Οι διακοπές παρουσιάζονται συχνά ως μια περίοδος που οφείλει να μας κάνει χαρούμενους και ξεκούραστους. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν λειτουργούν για όλους με τον ίδιο τρόπο.
Μπορεί να περιλαμβάνουν οικογενειακές υποχρεώσεις, οικονομική πίεση, φροντίδα παιδιών, συνύπαρξη χωρίς προσωπικό χώρο ή εντάσεις που μέσα στην καθημερινότητα καλύπτονταν από τη δουλειά και το διαφορετικό πρόγραμμα. Για ορισμένους ανθρώπους μπορεί ακόμη να εντείνουν τη μοναξιά, την αίσθηση σύγκρισης ή την απογοήτευση ότι δεν πέρασαν όπως περίμεναν.
Γι’ αυτό η επιστροφή μπορεί να μη μας βρίσκει ανανεωμένους. Μπορεί να μας βρίσκει ήδη κουρασμένους — και ταυτόχρονα ένοχους επειδή πιστεύουμε ότι «θα έπρεπε» να έχουμε ξεκουραστεί.
Η ανάγκη για ξεκούραση δεν ακυρώνεται επειδή προηγήθηκαν λίγες ημέρες άδειας. Η πραγματική αποφόρτιση δεν εξαρτάται μόνο από το αν σταματήσαμε να εργαζόμαστε, αλλά και από το αν μπορέσαμε να αισθανθούμε ασφάλεια, ελευθερία και ψυχικό χώρο.
Οι διακοπές ως καθρέφτης των σχέσεων
Ο περισσότερος κοινός χρόνος μπορεί να φέρει τους ανθρώπους πιο κοντά. Μπορεί, όμως, να κάνει πιο ορατές και τις αποστάσεις που υπήρχαν ήδη.
Όταν μειώνονται οι περισπασμοί της καθημερινότητας, ένα ζευγάρι μπορεί να διαπιστώσει ότι δυσκολεύεται να επικοινωνήσει, ότι υπάρχουν ανείπωτες ανάγκες ή ότι η εγγύτητα έχει αντικατασταθεί από εκνευρισμό και σιωπή. Αντίστοιχα, η επιστροφή μπορεί να φέρει ανακούφιση, επειδή επανέρχεται η απόσταση που κρατούσε τις εντάσεις υπό έλεγχο.
Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μια σχέση έχει τελειώσει. Σημαίνει, όμως, ότι ίσως κάτι χρειάζεται να ακουστεί. Πίσω από έναν καβγά μπορεί να υπάρχει η ανάγκη για αναγνώριση. Πίσω από την απόσταση μπορεί να υπάρχει φόβος, απογοήτευση ή η αίσθηση ότι δεν υπάρχει αρκετός χώρος για τον εαυτό μέσα στη σχέση.
Μήπως δεν μας δυσκολεύει η επιστροφή, αλλά αυτό στο οποίο επιστρέφουμε;
Μερικές φορές θεωρούμε ότι χρειαζόμαστε περισσότερες διακοπές, ενώ αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε είναι μια καθημερινότητα που να μη μας εξαντλεί τόσο πολύ.
Η επιστροφή μπορεί να κάνει πιο καθαρά ερωτήματα που πριν αποφεύγαμε:
Πώς αισθάνομαι μέσα στην εργασία μου;
Υπάρχει χώρος για τις δικές μου ανάγκες;
Ζω με έναν ρυθμό που μπορώ να αντέξω;
Φροντίζω συνεχώς τους άλλους αφήνοντας εμένα τελευταίο;
Υπάρχει κάτι στη σχέση ή στη ζωή μου που με δυσκολεύει εδώ και καιρό;
Τι ήταν αυτό που μου έκανε καλό στις διακοπές και πώς μπορώ να κρατήσω ένα μικρό μέρος του;
Η δυσφορία, επομένως, δεν είναι πάντοτε κάτι που πρέπει να εξαφανιστεί γρήγορα. Μπορεί να λειτουργήσει σαν μήνυμα. Όχι απαραίτητα για να πάρουμε βιαστικές αποφάσεις, αλλά για να παρατηρήσουμε με περισσότερη ειλικρίνεια τι μας κουράζει και τι μας λείπει.
Η πίεση της «νέας αρχής»
Ο Σεπτέμβριος αντιμετωπίζεται συχνά σαν μια δεύτερη Πρωτοχρονιά. Νέο πρόγραμμα, νέοι στόχοι, άσκηση, διατροφή, περισσότερη οργάνωση, σημαντικές αποφάσεις. Αυτή η ιδέα μπορεί να κινητοποιήσει, αλλά μπορεί επίσης να μετατρέψει την επιστροφή σε ακόμη μία δοκιμασία επίδοσης.
Δεν χρειάζεται να αλλάξουν όλα ταυτόχρονα. Η πραγματική αλλαγή δεν ξεκινά πάντοτε με μια μεγάλη απόφαση. Συχνά ξεκινά όταν μπορούμε να ακούσουμε τον εαυτό μας χωρίς να τον πιέζουμε αμέσως να γίνει διαφορετικός.
Ίσως, αντί για το ερώτημα «Πώς θα τα προλάβω όλα;», να βοηθά περισσότερο να αναρωτηθούμε:
«Τι χρειάζομαι για να επιστρέψω χωρίς να εγκαταλείψω πάλι τον εαυτό μου;»
Μικρά βήματα για μια πιο ήπια επιστροφή
1. Επιτρέψτε μια περίοδο προσαρμογής
Δεν είναι απαραίτητο να επανέλθει αμέσως η ίδια απόδοση και ενέργεια. Οι πρώτες ημέρες μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρα και όχι ως εξέταση αντοχής.
2. Μην γεμίσετε αμέσως όλο το πρόγραμμα
Όπου είναι δυνατόν, αφήστε λίγο κενό χρόνο. Η ξεκούραση δεν χρειάζεται να εξαφανιστεί μόλις τελειώσει η άδεια.
3. Κρατήστε κάτι μικρό από τις διακοπές
Έναν περίπατο, λίγο περισσότερο χρόνο χωρίς οθόνες, ένα γεύμα χωρίς βιασύνη ή μια συνάντηση με ανθρώπους που σας κάνουν καλό. Δεν μπορούμε να διατηρήσουμε τις διακοπές, μπορούμε όμως να μεταφέρουμε κάτι από την ποιότητά τους στην καθημερινότητα.
4. Παρατηρήστε το συναίσθημα πριν το κρίνετε
Αν εμφανίζεται άγχος, θλίψη ή εκνευρισμός, δοκιμάστε να αναρωτηθείτε τι μπορεί να σημαίνει. Η αυτοπαρατήρηση είναι πιο βοηθητική από τη φράση «δεν θα έπρεπε να νιώθω έτσι».
5. Ξεχωρίστε την ανάγκη από την παρόρμηση
Η επιθυμία να αλλάξετε τα πάντα μπορεί να κρύβει μια πραγματική ανάγκη, αλλά δεν απαιτεί άμεσες και απόλυτες αποφάσεις. Πρώτα κατανοούμε και έπειτα επιλέγουμε.
Η επιστροφή μπορεί να γίνει μια διαφορετική αρχή
Δεν μπορούμε πάντοτε να αλλάξουμε τις υποχρεώσεις, τις συνθήκες ή τις απαιτήσεις της ζωής μας. Μπορούμε, όμως, να αρχίσουμε να παρατηρούμε πώς υπάρχουμε μέσα σε αυτές: τι ανεχόμαστε, τι παραμερίζουμε και πόσο χώρο αφήνουμε στις πραγματικές μας ανάγκες.
Η δυσκολία της επιστροφής δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι διακοπές δεν ήταν αρκετές. Μερικές φορές φανερώνει ότι η καθημερινότητα στην οποία επιστρέφουμε δεν μας ξεκουράζει, δεν μας εκφράζει ή δεν αφήνει αρκετό χώρο για εμάς.
Και ίσως η νέα αρχή να μη βρίσκεται σε μια εντυπωσιακή αλλαγή. Ίσως να βρίσκεται στη δυνατότητα να επιστρέψουμε στη ζωή μας λίγο πιο κοντά στον εαυτό μας.
Αν αισθάνεστε ότι η επιστροφή ενεργοποιεί επίμονο άγχος, θλίψη, ένταση στις σχέσεις ή μια βαθύτερη αίσθηση αδιεξόδου, η ψυχοθεραπεία μπορεί να προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να κατανοήσετε τι βρίσκεται πίσω από αυτά τα συναισθήματα και τι χρειάζεστε στην παρούσα φάση της ζωής σας.
Δημήτριος Τολίδης
B.Sc Ψυχολόγος – M.Sc Κλινική & Δυναμική Ψυχολογία
📍 Δια ζώσης συνεδρίες στο Ηράκλειο Κρήτης
💻 Online συνεδρίες σε όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό
Η κατανόηση ξεκινά από μέσα μας.
Σχόλια